ویروس شناسی

2نوع واکسن گارداسیل

واکسن گارداسیل

این واکسن، پروتئین L1 نوترکیب ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که بسته به ظرفیت واکسن، در برابر تایپ های مختلفی از ویروس ایمنی زایی ایجاد میکند. گارداسیل در واقع نام برند تجاری یکی از واکسنهای علیه این ویروس است.

ویروس HPV

از ویروس های DNA دار بدون انولوپ است که در سلول های مخاطی و اپیتلیال اندام های مختلف باعث ایجاد زگیل یا Wart میشود. این ویروس با افزایش تکثیر در سلول های آلوده باعث ایجاد این ضایعات میشود. تماس مستقیم با این ضایعات باعث انتقال آلودگی از ضایعه به پوست یا مخاط فرد سالم میشود.

ظرفیت های واکسن گارداسیل

از واکسن های دردسترس، دو واکسن 4ظرفیتی و 9 ظرفیتی از این برند عرضه میشود. واکسن 4 ظرفیتی(GARDASIL®4)، تایپ های 6,11,16,18 که از شایع ترین تایپ های HPV هستند را ایمنی زایی میکند.

در واکسن گارداسیل 9 ظرفیتی(GARDASIL®9)، ایمنی علیه 9 تایپ 6,11,16,18,31,33,45,52,58 ویروس HPV ایجاد می‌کند.

علارغم اینکه 4 تایپ اول از شایعترین تایپ های ویروس HPV هستند، 5 تایپ بعدی نیز از شیوع بالاتری نسبت به حدود 200 تایپ دیگر برخوردار هستند. درنتیجه واکسن 9ظرفیتی، ایمنیزایی بالایی در برابر ابتلا به این ویروس ایجاد میکند اما احتمال با صفر نمیکند. زیرا گزارش هایی از تایپ های دیگر نیز در ایران منتشر شده است.

سن واکسیناسیون

در جنس مونث، سنین 9تا 45 سالگی سن ایمنی زایی ویروس میباشد . در سنین پایینتر و بالاتر نیز ایمنی زایی هر چند کمتر ایجاد میشود اما از نظر داده های مطالعاتی و اثر بخشی، این بازه سنی توصیه شده است.

آیا در سنین زیر 9 سال میتوان واکسن گارداسیل زد؟

در سنین پایینتر از 9 سال، از آنجا که جامعه مورد مطالعه در تست های بالینی کمتر از حد قابل استناد است، شرکت تولید کننده اجازه ابلاغ مجوز استفاده را ندارد، در نتیجه علارغم تاثیر بر سیستم ایمنی، در بروشور یا کاتالوگ محصول، این سن گزارش نشده است.

آیا سن بالای 45 سال میتوان گارداسیل دریافت کرد؟

در سنین بالاترنیز، از نظر ایمنی شناسی،همچنان تحریک سیستم ایمنی اتفاق افتاده و سلول های خاطره ایمنی و محافظت کننده ایجاد میشوند. اما از آنجایی که این واکسن نقش پیشگیری داشته و تاثیری بر درمان فرد مبتلا یا در معرض قبلی قرار گرفته شده ندارد و از انجایی احتمال در معرض قرار گرفتن تا سن 45 سالگی بیشتر از سنین بالتر است، تجویز فایده ای ندارد.

( کسی که تا 45 سالگی واکسن نگرفته، به احتمال بیشتری نسبت به سنین بالاتر، در معرض این ویروس قرار گرفته و حتی اگر علائمی ایجاد نشده، ایمنی زایی در اثر برخورد با ویروس اصلی ایجاد شده است. در نتیجه از 45 سال به بالا از نظر جامعه آماری و به صورت کلی، تجویز همگانی پیشنهاد نشده است، اما با توجه به سبک زندگی و شناختی که از خود و پیشینه خود دارید و میدانید که به احتمال زیاد تا به حال در معرض قرار نگرفته اید، میتوانید از واکسن استفاده کنید، حتی اگر مطالعات یا گزارشات توصیه نکنند. چون تولید کنندگان یا صادر کنندگان مجوز به صورت همگانی و بر اساس جامعه آماری کلی، نتایج را گزارش میدهند. به عنوان مثال شخصی که تا این سن ازدواج نکرده، روابطی نداشته و میداند که به احتمال زیاد برخوردی نداشته است و قصد ازدواج پیدا کرده است، به منظور پیشگیری میتواند واکسن را به اختیار خود دریافت کند (اظهارنظر شخصی نویسنده به عنوان یک ایمنولوژیست(-_-))).

تعداد دوز مورد نیاز

تعداد دوز، متناسب با سن تعیین شده که با توجه به جدول زیر انجام میشود.

سنتعداد دوزفاصله زمانی دوز ها
سن 9-14 سال2 دوزدوز اول(0)
دوز دوم: بین 6تا12 ماه بعد از دوز اول
3 دوزدوز اول(0)
دوز دوم: 2 ماه پس از دریافت دوز اول
دوز سوم: 6 ماه پس از دریافت دوز اول
15-45 سال3 دوزدوز اول(0)
دوز دوم: 2 ماه پس از دریافت دوز اول دوز
سوم: 6 ماه پس از دریافت دوز اول

*در سنین 9-14 سال میتوان 2 یا 3 دوز دریافت کرد. برای دریافت 2 دوز، حداقل فاصله دوز اول و دوم باید 6 ماه باشد. چنانچه دوز دوم را با فاصله زمان کمتر از 5 ماه از دوز اول دریافت کرده اید، نیاز به دوز سوم هم ایجاد شده که باید دوز سوم را پس از 4 ماه از دوز دوم دریافت کنید.

از نظر علم ایمنولوژی، رعایت فاصله های زمانی از اهمیت بالایی برخوردار است. به عنوان مثال چنانچه در سن کمتر از 15، دوز اول دریافت اما دوز دوم با تاخیر تجویز شد( بیشتر از 12 ماه)، تاثیر دوز اول کاهش پیدا میکند. در این مورد دوز دوم به عنوان دوز اول تلقی میشود و باید یک دوز دیگر در فاصله زمانی 6-12 ماه بعد دریافت شود.

بهتر است قبل از خرید یا تزریق با پزشک، ارولوژیست یا متخصص عفونی مشورت کنید تا نوع واکسن (۴ ظرفیتی یا ۹ ظرفیتی) و تعداد دوزهای مناسب برای سن شما مشخص شود.

نتیجه گیری

ویروس Human Papilloma یکی از ویروس های شایع منتقله از طریق تماس جنسی است. که میتواند زگیل تناسلی و سرطان ایجاد کند. واکسن یکی از راه های موثر در پیشگیری از این بیماری است که تجویز آن در سنین گفته شده توصیه میشود. اما رعایت اصول اخلاقی و بهداشتی، روابط جنسی مسئولانه و متعهدانه، سبک زندگی سالم، کنترل هیجانات، استفاده از وسایل حفاظتی، تقویت سیستم ایمنی، انجام معاینات و غربالگری های دوره ای از جمله اقداماتی هستند که در کنار واکسیناسیون می‌توانند خطر ابتلا و عوارض ناشی از این ویروس را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.

جهت کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به صفحه مربوط به ویروس HPV مراجعه فرمایید.


آیا تمامی تایپ ها خطرناک هستند؟

همانطور که در بالا گفته شد، تایپ های پر خطری از جمله 16-18 ریسک ایجاد سرطان بدخیر را دارند. اما سویه ها کم خطری مثل 6-11 احتمال کمتری وجود دارد که به سرطان تبدیل شوند، مگر در شرایط نادر از جمله بیماری های ضعف سیستم ایمنی. تعدادی از مبتلایان به صورت خودبه خودی درمان میشوند، یعنی سیستم ایمنی به تنهایی و بدون نیاز به دارو موفق به حذف ویروس میشوند. اما اقدام پزشکی توصیه میشود.

آیا مردان نیز به واکسن نیاز دارند؟

بله. ویروس تمایزی بین زن و مرد ندارد. در مردان نیز احتمال ایجاد سرطان در پروستات و سایر نقاط در تماس وجود دارد. اما از آنجایی تفاوت آناتومیک بین مرد و زن وجود دارد، در آقایان موارد زیادی از ضایعات ایجاد شده دیده شده و سریعتر پیگیری درمان انجام میشود. اما از حساسیت دریافت واکسن کم نمیکند.

آیا واکسن ایرانی هم خوب عمل میکند؟

دریافت مجوز از سازمان غذا و دارو، خصوصا در مورد محصولات درمانی یا پیشگیری، حساسیت بسیار بالایی داشته و تست های بالینی زیادی انجام شده تا تاثیر گذاری آن تایید شود. در نتیجه تولید کننده ای که تاییدیه وزارت بهداشت را دارد، تست های بالینی واکسنش، اثر گذار تشخیص داده شده است.

ضایعات زگیل دارم، برای درمان، واکسن بزنم یا نه؟

واکسن عمدتا ماهیت پیشگیری دارد. در این بیماری، دریافت واکسن پس از مواجه با ویروس اصلی، نوش دارو پس از مرگ سهراب است.

واکسن HPV را از کجا تهیه کنم؟

داروخانه های منتخب و داروخانه های هلال احمر، کلینیک های تخصصی زنان، اورولوژی و مراکز درمان HPV، بیمارستان و مراکز درمان دارای واحد واکسیناسیون.

آیا واکسن گارداسیل به طور کامل از HPV مصونیت ایجاد میکند؟

خیر. همانطور که گفته شد، فقط از تایپ های نام برده شده در دو مدل 4 و 9 ظرفیتی محافظت ایجاد میکند. علارغم اینکه این تایپ ها از شیوع بالاتری نسبت به سایر تایپ ها برخوردار هستند، مواردی از تایپ های دیگرنیز در ایران گزارش شده که روز به روز افزایش پیدا میکنند.

آیا ویروس HPV با اتانول کشته میشود؟

خیر. تاثیر اتانول75 درصد بر ویروس یا باکتری ها، از طریق حل کردن لایه لیپیدی خارجی آنها در خود و برهم زدن انسجام آن می باشد. ویروس ها از نظر پوشش خارجی به دو دسته دارای انولوپ یا فاقد Envelope تقسیم بندی میشوند. ویروس های دارای انولوپ تحت تاثیر اتانول، تخریب شده و از بین می‌روند و ویروس های فاقد آن تحت تاثیر قرار نمیگیرند. از آنجایی که این ویروس فاقد انولوپ است، ضد عفونی کردن با اتانول، احتمال آلودگی را کاهش نمیدهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *